Een initiatief door Tosca Impact Centre Erasmus

De acht eigenschappen van een change agent: van ambitie naar verandering

BLOG

Uit onderzoek van Impact Centre Erasmus en TOSCA - Tribe of Sustainability Change Agents naar de stand van de duurzame transitie in Nederland blijkt dat 83% van de respondenten duurzaamheidsdoelen heeft. Toch krijgt de duurzame transitie een magere 5,5 en vindt een derde dat deze is verslechterd ten opzichte van vorig jaar. Er is dus voldoende ambitie, maar dit leidt onvoldoende tot echte verandering.

Tijdens een workshop bij Transition2026, die TOSCA samen gaf met Karen Maas over Future-Fit ondernemen, stonden we stil bij de rol van interne Change Agents. Dit zijn de mensen binnen een organisatie die ervoor zorgen dat duurzame ambities niet op papier blijven staan, maar worden omgezet in concrete acties. En precies dat is nu nodig. Er is geen gebrek aan duurzaamheidsdoelen, maar aan echte transformatie. Hoe herken je nu zo iemand? Of in hoeverre ben je zelf een change agent? Kijk dan eens naar de volgende acht kenmerken: 

Enthousiast, gepassioneerd en inspirerend
Een change agent straalt energie uit en weet anderen te motiveren om in beweging te komen, bijvoorbeeld door collega's te laten zien welke kansen circulariteit biedt voor de organisatie én de samenleving.

Een systeemdenker met het vermogen om problemen op te lossen
Een change agent kijkt verder dan afzonderlijke projecten en ziet verbanden tussen mensen, processen en systemen. Bijvoorbeeld door de impact van een duurzaamheidsmaatregel op de hele keten in kaart te brengen en oplossingen te ontwikkelen die meerdere doelen tegelijk ondersteunen.

Toegewijd aan het levenslang leren
De duurzame transitie ontwikkelt zich voortdurend. Een change agent blijft daarom nieuwsgierig en investeert continu in nieuwe kennis en vaardigheden. Bijvoorbeeld door inzichten uit opleidingen, praktijkervaring en andere sectoren toe te passen binnen de eigen organisatie.

Een sterke en boeiende communicator
Verandering vraagt om een helder verhaal. Een change agent weet complexe onderwerpen begrijpelijk te maken en verschillende doelgroepen aan te spreken. Bijvoorbeeld door bestuur, medewerkers en klanten ieder op een passende manier mee te nemen in de noodzaak én voordelen van verandering.

Houdt van samenwerken en faciliteren
Een change agent verbindt mensen, stimuleert samenwerking en creëert ruimte voor gezamenlijke oplossingen. Bijvoorbeeld door workshops te organiseren waarin collega's uit verschillende afdelingen samen nieuwe ideeën ontwikkelen.

Proactief en creatief
Een change agent wacht niet af, maar ziet kansen en experimenteert met nieuwe aanpakken. Bijvoorbeeld door een kleinschalige pilot te starten waarmee duurzame innovaties in de praktijk kunnen worden getest.

Een verantwoordelijk lid van de gemeenschap
Een change agent kijkt verder dan de eigen organisatie en voelt zich medeverantwoordelijk voor maatschappelijke impact. Bijvoorbeeld door samen te werken met gemeenten, onderwijsinstellingen, ondernemers en bewoners aan regionale duurzaamheidsopgaven.

In staat tot zelfreflectie en zelfevaluatie
Een change agent staat regelmatig stil bij zijn of haar eigen handelen, leert van ervaringen en durft gedrag aan te passen wanneer dat nodig is. Bijvoorbeeld door na een verandertraject actief feedback te vragen aan collega's en stakeholders, te reflecteren op wat goed ging en wat beter kan, en deze inzichten bewust mee te nemen in een volgende verandering.

Deze eigenschappen zijn niet alleen relevant voor duurzaamheidsprofessionals. Iedereen die wil bijdragen aan een toekomstbestendige organisatie kan ze ontwikkelen. Juist daarin schuilt de kracht van change agents: zij maken verandering niet alleen mogelijk, maar ook aantrekkelijk en haalbaar voor anderen.

Welke van deze eigenschappen herken jij het meest bij jezelf? En welke verdient volgens jou extra aandacht binnen organisaties? We horen het graag!